Ultrazvuk spada u slikovne (imidžing) dijagnostičke metode. To je jedna od najrasprostranjenijih slikovnih dijagnostičkih metoda na našim prostorima. Svoju veliku popularnost u svakodnevnoj medicinskoj praksi ultrazvuk duguje kobinaciji niske cijene, relativno vikoske efikasnosti i odsustvu negativnih efekata.

Medicinski ultrazvuk koristi osobinu ultrazvučnih talasa (zvučni talasi čija je frekvencija veća od          20 000 herca) da se odbijaju kada naiđu na tijelo različite gustine od sredine kroz koju su predhodno putovali. Što je gustina tijela veća, to se veći procenat ultrazvučnih talasa odbija. Tako na primjer voda skoro da i ne odbija ultrazvučne talase, dok sa druge strane čvrste supstance poput kostiju ili kamenca odbijaju zvučne talase gotovo u potpunosti. Ultrazvučna sonda registruje ove odbijene talase, i na osnovu razlika u njihovom intenzitetu kompjuterski softver stvara sliku na ekranu.

Ultrazvuk ima ogromnu primjenu u gotovo svim kliničkim granama medicine. U početku je bio ograničen na ginekologiju i akušerstvo, ali je zbog svoje efikasnosti i pristupačnosti danas nezamijenljiva dijagnostička metoda u modernoj kliničkoj praksi.

Prednosti ultrazvuka su mnogobrojne. Vrlo je lak za upotrebu, i ljekar se relativno brzo obuči kako ga pravilno koristiti i  analizirati ultrazvučne nalaze. Sam ultrazvučni aparat je kompaktan u odnosu na ostale aparate iz grupe imidžing dijagnostičkih metoda, pa je tako moguće opremiti ultrazvukom i ambulante sa veoma ograničenim prostorom. Takođe je i relativno jeftin u odnosu na ostale imidžing metode. Sa striktno ekonomske tačke gledišta ultrazvuk je ubjedljivo najisplativija imidžing dijagnostička metoda. I na kraju se mora napomenuti da je ultrazvuk bezopasan po pacijenta. Mnoge studije su do sada sprovedene o mogućim štetnim efektima ultrazvuka i nijedna do sada nije dokazala da je ultrazvuk štetan u bilo kom pogledu.

Osnovni nedostatak ultrazvuka je u porosijeku lošiji kvalitet slike u odnosu na ostale imidžing metode (sa mogućim izuzetkom radiotomografije). Iako su ultrazvučni aparati po tehničkim karekteristikama dosta napredovali, ipak po kvalitetu slike još uvijek zaostaju za CT-om i MRI.  Takođe ultrazvuk pokazuje dosta odstupanja u pogledu dijagnostičke pouzdanosti, jer dosta toga zavisi od kvaliteta ultrazvučnog aparata i stručnosti ljekara koji vrši pregled.

Pored standardnog ultrazvuka postoje i Dopler ultrazvuk i kontrastni ultrazvuk koji su  postali neizostavni u dijagnostici oboljenja krvnih sudova.

Dr Stevica Prolić

Categories: Medicina